Parlamenti Evropian do të votojë sot për një mandat të dytë për Ursula von der Leyen si presidente e Komisionit Evropian në atë që pritet të jetë një garë e vështirë. Anëtarja gjermane e Partisë Popullore Evropiane të qendrës së djathtë (EPP) mbajti një fjalim për të bindur ligjvënësit e BE-së që ta mbështesin atë përpara votimit.
Ish-ministrja gjermane e Mbrojtjes duhet të marrë një shumicë prej të paktën 361 votash në dhomën prej 720 vendesh për t’u rizgjedhur. Ligjvënësit e BE-së janë mbledhur në Strasburg, Francë për herë të parë që nga zgjedhjet evropiane, të karakterizuara nga një zhvendosje e mbështetjes në të djathtë në të gjithë Bashkimin Evropian.
Pavarësisht ndryshimit të pushtetit, Von der Leyen përballet me një votim të vështirë. Në vitin 2019 ajo siguroi postin me vetëm nëntë vota megjithëse grupi i saj EPP është më i madhi në parlament me 188 vende. Që nga emërimi i saj nga liderët e BE-së në qershor, Von der Leyen është përpjekur të ndërtojë një koalicion të gjerë mbështetjeje në legjislaturën e BE-së për të siguruar një mandat të dytë.
Socialistët dhe Demokratët e qendrës së majtë (S&D) dhe grupet liberale “Renew Europe” janë burimet kryesore të votave në koalicionin centrist për të rizgjedhur Von der Leyen, përkatësisht me 136 dhe 77 vende. Në dokument, Von der Leyen ka shumicën me këtë koalicion me 401 vende nga këto tre grupe.
Grupet politike pan-evropiane në Parlamentin Evropian formohen kur partitë politike bashkohen nga të paktën shtatë vende të BE-së me një minimum prej 23 ligjvënësve të BE-së. Për këtë arsye, grupet mund të jenë mjaft të lirshme dhe nuk garantohen të votojnë si një bllok i vetëm çdo herë në parlament për shkak të mosmarrëveshjeve politike.
Von der Leyen nuk e ka të garantuar të fitojë çdo votë nga grupi i saj, EPP, për shkak të mosmarrëveshjeve mbi ndikimin e politikës klimatike te fermerët, për shembull. Gjatë zgjedhjeve evropiane, Von der Leyen kërkoi mbështetjen e ligjvënësve të BE-së nga Fratelli d’Italia (FdI) të ekstremit të djathtë të kryeministres italiane Giorgia Meloni (FdI).
Megjithatë, S&D dhe “Renew Europe” paralajmëruan Von der Leyen për të shmangur bashkëpunimin me partitë e ekstremit të djathtë – për të siguruar një mandat tjetër dhe që atëherë ajo është ftohur me FdI. Ndërkohë, të Gjelbrit mund të luajnë një rol vendimtar nëse Von der Leyen ka nevojë për mbështetjen e tyre. Pavarësisht humbjeve të mëdha në zgjedhjet europiane, ambientalistët kanë 53 mandate.
Presidenti i Komisionit drejton krahun e fuqishëm ekzekutiv të BE-së, i ngarkuar me zhvillimin e politikave të reja të BE-së, zbatimin e ligjeve ekzistuese të BE-së dhe përfaqësimin e bllokut në samitet ndërkombëtare si G7.
Von der Leyen ka bërë fushatë për të dhënat e saj të menaxhimit të krizave në përgjigje të pushtimit rus në shkallë të plotë të Ukrainës dhe pandemisë COVID. Megjithatë, mënyra e saj e menaxhimit, hezitimi për të folur me median dhe transparenca në detyrë kanë nxitur kritika nga kundërshtarët e saj.
Ndërsa Von der Leyen siguroi një marrëveshje të madhe me “Pfizer”-in për të prokuruar vaksinat kundër COVID-19 në vitin 2021, kushtet e kontratave duke përfshirë çmimin që pagoi BE-ja, nuk janë bërë kurrë publike.
Një gjykatë e BE-së vendosi dje se komisioni nën drejtimin e Von der Leyen-it nuk kishte arritur t’i jepte publikut akses të mjaftueshëm në marrëveshjet e blerjes për vaksinat kundër koronavirusit. Ligjvënësit dhe qytetarët e Unioniy i kërkuan komisionit të publikonte marrëveshjet sipas ligjeve të bllokut për lirinë e informacionit, por komisioni lëshoi vetëm versione të redaktuara, kështu që ata ndërmorën veprime ligjore.
Vendimi i gjykatës erdhi si një goditje për Von der Leyen-in përpara votimit. Nëse Von der Leyen nuk arrin të marrë miratimin e legjislaturës së BE-së, liderët e BE-së kanë një muaj kohë për të rënë dakord për një kandidat të ri një skenar që shumica duan ta shmangin për hir të stabilitetit të BE-së.